Na emeryturę w Polsce można przejść po osiągnięciu wieku emerytalnego. Dla kobiet to 60 lat, dla mężczyzn 65 lat. ZUS wypłaca emeryturę od miesiąca, w którym złożysz wniosek, ale nie wcześniej niż od dnia urodzin, które dają Ci prawo do świadczenia. Samo ukończenie 60 albo 65 lat nie oznacza więc, że pieniądze zaczną wpływać automatycznie. Trzeba złożyć wniosek. Osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r. muszą mieć też przynajmniej jeden dzień opłaconych składek. Warto przy tym pamiętać, że dłuższa praca może podnieść wysokość przyszłej emerytury.
Kiedy można przejść na emeryturę w Polsce?
Wiek emerytalny jest dziś prosty do zapamiętania:
| Płeć | Wiek emerytalny | Kiedy można złożyć wniosek? |
|---|---|---|
| Kobieta | 60 lat | Najwcześniej w miesiącu ukończenia 60 lat |
| Mężczyzna | 65 lat | Najwcześniej w miesiącu ukończenia 65 lat |
W praktyce wygląda to tak: kończysz wymagany wiek, składasz wniosek do ZUS i dopiero wtedy ZUS może przyznać emeryturę. Świadczenie nie rusza samo z siebie w dniu urodzin.
ZUS przyznaje emeryturę od miesiąca złożenia wniosku. Nie może jednak zrobić tego wcześniej niż od dnia, w którym osiągniesz wiek emerytalny. Dlatego termin złożenia dokumentów ma znaczenie.
Tabela: kiedy możesz przejść na emeryturę według rocznika?
Poniższa tabela pokazuje podstawowy wariant, czyli przejście na emeryturę po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego.
| Rok przejścia na emeryturę | Kobiety — rocznik kończący 60 lat | Mężczyźni — rocznik kończący 65 lat |
|---|---|---|
| 2026 | 1966 | 1961 |
| 2027 | 1967 | 1962 |
| 2028 | 1968 | 1963 |
| 2029 | 1969 | 1964 |
| 2030 | 1970 | 1965 |
| 2031 | 1971 | 1966 |
| 2032 | 1972 | 1967 |
| 2033 | 1973 | 1968 |
| 2034 | 1974 | 1969 |
| 2035 | 1975 | 1970 |
Przykład? Kobieta urodzona w 1966 r. może przejść na emeryturę w 2026 r., po ukończeniu 60 lat. Mężczyzna urodzony w 1961 r. może zrobić to w 2026 r., po ukończeniu 65 lat.
Czy trzeba mieć określony staż pracy, żeby dostać emeryturę?
Nie zawsze. Przy emeryturze w powszechnym wieku, dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., liczą się przede wszystkim trzy warunki:
- ukończenie wieku emerytalnego,
- przynajmniej jeden dzień opłaconych składek,
- brak wcześniejszej emerytury przyznanej z powodu ukończenia podwyższonego wieku emerytalnego.
To oznacza, że prawo do emerytury nie zawsze zależy od 20 albo 25 lat pracy. Te liczby są jednak ważne przy najniższej emeryturze.
Jeśli kobieta chce mieć gwarancję najniższej emerytury, zwykle musi mieć co najmniej 20 lat stażu. W przypadku mężczyzny jest to 25 lat. ZUS bierze wtedy pod uwagę okresy składkowe, nieskładkowe, a czasem także inne okresy, jeśli pozwalają na to przepisy.
Czy trzeba przejść na emeryturę od razu po osiągnięciu wieku?
Nie. Emerytura to prawo, nie obowiązek. Możesz złożyć wniosek po ukończeniu 60 lub 65 lat, ale nie musisz od razu kończyć pracy.
Dla wielu osób kilka dodatkowych miesięcy albo lat pracy oznacza wyższe świadczenie. Dlaczego? Na koncie w ZUS zbiera się więcej składek, a przewidywany czas pobierania emerytury jest krótszy. To może podnieść miesięczną kwotę.
Nie da się jednak podać jednej zasady dobrej dla wszystkich. Znaczenie mają składki, kapitał początkowy, wiek, dalsza praca i moment złożenia wniosku.
Kiedy najlepiej złożyć wniosek o emeryturę?
Wniosek możesz złożyć najwcześniej w miesiącu, w którym osiągasz wiek emerytalny. Zanim to zrobisz, warto sprawdzić swoją sytuację w ZUS.
Znaczenie mogą mieć między innymi:
- data urodzenia,
- suma składek na koncie w ZUS,
- kapitał początkowy,
- dalsza praca po osiągnięciu wieku emerytalnego,
- planowana data zakończenia pracy,
- możliwość ponownego przeliczenia świadczenia po dopisaniu kolejnych składek.
Nie warto podejmować decyzji wyłącznie na podstawie wieku. Lepiej sprawdzić prognozę emerytury na PUE/eZUS albo porozmawiać z doradcą emerytalnym w ZUS. Czasem przesunięcie wniosku może mieć realny wpływ na kwotę świadczenia.
Czy istnieją wcześniejsze emerytury?
Tak, ale nie dla wszystkich. Wcześniejsze emerytury dotyczą wybranych grup i konkretnych sytuacji.
Chodzi między innymi o osoby, które pracowały w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Osobne zasady mogą też dotyczyć górników oraz innych grup objętych przepisami szczególnymi.
Nie należy więc zakładać, że każdy może przejść na emeryturę przed 60 lub 65 rokiem życia. Wszystko zależy od rodzaju pracy, stażu, dokumentów i przepisów, które dotyczą danej osoby.
Najważniejsze wnioski
Kobieta może przejść na emeryturę po ukończeniu 60 lat.
Mężczyzna może przejść na emeryturę po ukończeniu 65 lat.
Emerytura nie jest wypłacana automatycznie po urodzinach. Zwykle trzeba złożyć wniosek do ZUS.
ZUS może przyznać emeryturę od miesiąca złożenia wniosku, ale nie wcześniej niż od dnia osiągnięcia wieku emerytalnego.
Osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r. muszą mieć co najmniej jeden dzień opłaconych składek.
Staż 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn ma znaczenie między innymi przy gwarancji najniższej emerytury.
Nie trzeba kończyć pracy od razu po osiągnięciu wieku emerytalnego.
Przed złożeniem wniosku warto sprawdzić prognozę świadczenia, bo data przejścia na emeryturę może wpłynąć na wysokość wypłaty.
FAQ
Kiedy kobieta może przejść na emeryturę?
Kobieta może przejść na emeryturę po ukończeniu 60 lat, jeśli spełnia warunki wymagane przez ZUS.
Kiedy mężczyzna może przejść na emeryturę?
Mężczyzna może przejść na emeryturę po ukończeniu 65 lat, jeśli spełnia pozostałe warunki przyznania świadczenia.
Czy emerytura przychodzi automatycznie po osiągnięciu wieku emerytalnego?
Nie. Zasadniczo trzeba złożyć wniosek do ZUS. Emerytura może zostać przyznana od miesiąca złożenia wniosku, ale nie wcześniej niż od dnia osiągnięcia wieku emerytalnego.
Czy można pracować po osiągnięciu wieku emerytalnego?
Tak. Osiągnięcie wieku emerytalnego daje prawo do emerytury, ale nie zmusza do zakończenia pracy.
Czy można przejść na emeryturę wcześniej?
W niektórych przypadkach tak. Dotyczy to jednak wybranych grup, na przykład osób pracujących w szczególnych warunkach, niektórych górników albo osób objętych osobnymi przepisami.
Czy przepisy emerytalne mogą się zmienić?
Tak. Wiek emerytalny, sposób liczenia świadczeń i zasady wcześniejszych emerytur mogą się zmieniać. Przed podjęciem decyzji najlepiej sprawdzić aktualne informacje w ZUS.
